11.04.2018

Wat gebeurt er allemaal met de juridische sector?

Leesduur
Aantal woorden

Op 9 april publiceerde de Financial Times een stuk over Scott Barshay, een New Yorkse advocaat die - bijna zoals een topvoetballer - door een concurrent werd weggelokt bij zijn kantoor met gigantische sommen geld. Geen geïsoleerd geval, zo schrijft de de Amerikaanse zakenkrant. Er zijn tal van interessante verschuivingen aan het gebeuren in de juridische sector. Eindelijk, zouden we bijna durven zeggen.

We don't change

Het is absoluut niet verwonderlijk dat de hamer van verandering nu zo hard toeslaat in de juridische industrie. De sector heeft zich jarenlang immuun geacht voor elke vorm van verandering en die houding heeft ervoor gezorgd dat de hele industrie tot een fossiel is verworden.

Hoe komt het dat de we-don't-change-attitude zo hard is ingebakken in de juridische sector? Daar zijn verschillende oorzaken voor. Ten eerste is het recht zélf natuurlijk al even oud als de mensheid. Het is natuurlijk mee geëvolueerd met de maatschappij, maar doordat het recht zo belangrijk is, moet de democratie er zijn zeg in hebben. Dat heeft ervoor gezorgd dat het recht zelf een zeer groot, zwaar en log gegeven werd. De sector die zich rond deze logge structuur heeft opgebouwd waande (waant?) zich too big to fail.

Daarnaast is er met het recht veel geld te verdienen. Heel wat mensen hebben een fortuin verzameld, een imperium opgebouwd, door het recht te beoefenen. In dat soort situaties is het logisch dat men op een heel beschermende en conservatieve manier omspringt met de sector die hen zo veel heeft opgebracht. Het fenomeen is vergelijkbaar met de politiek. Er zouden zo veel 'postjes' geschrapt kunnen worden, alleen zitten de mensen die deze postjes kunnen afschaffen zélf op de postjes, en verdienen ze er bovendien goed geld mee. In de juridische sector gebeurt exact hetzelfde. Er zou zo veel kunnen veranderen, alleen zouden de mensen die de mogelijkheid hebben om ze te veranderen (lees: de invloedrijke spelers in de sector) zelf het slachtoffer worden van de veranderingen. "Not gonna happen", denken ze bij zichzelf.

You will change

Heel lang kon deze attitude gewoon aangehouden worden. Buitenstaanders konden er niets aan veranderen, en de sector was effectief too big to fail. Daar is echter stilaan verandering in aan het komen en dat hebben we aan technologie te danken. Net zoals in andere sectoren, valt ook de juridische sector ten prooi aan - buzzword alert - disruptie. Disruptie betekent dat er in een bepaalde sector door middel van nieuwe technologieën, businessmodellen of strategieën serieuze verschuivingen in gang worden gezet, waardoor grote spelers - die zich onaantastbaar voel(d)en - aan het wankelen worden gebracht.

In de juridische sector komen de disruptieve impulsen vooral uit de zogenaamde legal tech-scene. Verschillende start-ups introduceren nieuwe technologieën of businessmodellen die de klassieke manier van werken van juristen en advocaten overbodig maken.

Legal Tech

Legal tech zorgt ervoor dat 'slechte' tot 'middelmatige' juristen en advocaten overbodig worden. Hun werk wordt eenvoudigweg overgenomen door technologie. Een prima voorbeeld is RocketLawyer, een amerikaanse start-up die een heleboel juridische diensten grotendeels geautomatiseerd heeft. Iets dichter bij huis lanceerde deJuristen vorig jaar de juridische chatbot Lee & Ally.

Het Gentse advocatenkantoor De Groote De Man werd door de Financial Times zelfs gelauwerd als meest innovatieve advocatenkantoor in Europa. Terecht, kijk maar naar de startup Unpaid die in hun schoot is ontstaan. Een indrukwekkend voorbeeld van hoe technologie, innovatie en juridische kennis de wereld écht beter kunnen maken.

Legal design

Als we het hebben over innovatie wordt al gauw automatisch de link gelegd met technologie. Technologie is echter geen absolute voorwaarde om aan innovatie te kunnen doen, dat bewijst onder meer het Finse advocatenkantoor Dottir Law. Onder impuls van de Managing Partner Antti Innanen zet deze absolute pionier volop in op design thinking. Ze zijn ervan overtuigd dat juristen meer moeten denken en handelen als designers, en minder als advocaten. In hun visie staat de 'user' altijd centraal. Klinkt misschien wat abstract, maar op de Legal Design Summit in november konden we in de praktijk zien wat voor verschil dit maakt.

Dottir is zelfs nog een stap verder gegaan, zij hebben eerder dit jaar Dot.legal gelanceerd. Waar Dottir nog een écht advocatenkantoor is, waar je terecht kunt met juridische cases, is Dot.legal een legal design consultancy agency. Zij helpen juridische spelers in hun zoektocht naar innovatie. Indrukwekkend.

Het Nederlandse top-tier advocatenkantoor Houthoff is helemaal mee met de legal-design trein. Zij hebben zelfs grafische ontwerpers in dienst, die ze automatisch inschakelen in hun grootste cases.

Weg met de middelmaat

Zoals hierboven aangehaald, zullen we de komende vijf à tien jaar zien dat het grootste deel van de juristen overbodig zal worden onder impuls van innovatieve spelers. Dat er zo veel gebeurt aan de 'onderkant' van de sector, betekent echter niet dat de dingen aan de 'bovenkant' gewoon verder gaan alsof er niets gebeurt. Zoals beschreven in het artikel over Scott Barshay in de Financial Times, wordt het stilaan common practice dat topadvocaten worden weggelokt met gigantische sommen geld. De grote advocatenkantoren voelen dat er aan de onderkant van de sector wordt geknabbeld, en zetten daarom alles in het werk om de bovenkant te versterken/ beschermen.

Wat nu?

Wie in de juridische sector actief is, zal de komende jaren ongetwijfeld de impact van de verschuivingen voelen. Het leidt geen enkele twijfel dat heel wat advocaten zonder werk zullen vallen, ook al lijkt dat nu misschien nog moeilijk te geloven. Mijn inziens zijn er drie opties voor wie nu nog als full-time jurist aan de slag is:

Klim naar boven

De eerste optie: specialiseer je in één bepaalde rechtstak. Specialiseer je zo goed mogelijk en zorg ervoor dat je bij de top 5 à 10% behoort binnen je rechtsgebied.

Word techneut of designer

De tweede optie: verdiep je in technologie of in (legal) design. Zorg dat innovatie voor jou geen geheimen meer heeft. De combinatie van je juridische achtergrond en je innovatieve kennis/ skills maakt van jou een ideaal profiel voor legal tech of legal design startups. Identificeer de problemen in de sector die je zo goed kent en onderzoek hoe je innovatie kunt aanwenden om ze op te lossen.

Doe iets helemaal anders

Er zijn zo ontzettend veel interessante dingen aan het gebeuren in de wereld. Vind je passie en ga daarmee aan de slag.

Alle nieuwsberichten