25.06.2018

Vijf management-lessen door Roberto Martinez

Leesduur
Aantal woorden

Twee wedstrijden ver op het wereldkampioenschap voetbal in Rusland en de Belgen doen het goed. Meer nog dan het swingende voetbal dat de Rode Duivels laten zien, valt de rust op die de groep uitstraalt en het vertrouwen dat iedereen heeft in deze ploeg. Over het tactisch vernuft van de nationale bondscoach Roberto Martinez kunnen wij ons niet uitspreken (al denkt collega Matthias van wel). We hebben echter wel kaas gegeten van management en leiderschap, en het moet gezegd: we zijn onder de indruk van de Spanjaard.

© Essentialy Sports

Manager Martinez

Het is geen dankbare job, bondscoach van de Belgische nationale ploeg anno 2018. Alle geniale voetballers zitten in de fleur van hun carrière, het moét nu echt stilaan gaan gebeuren moet die ‘gouden generatie’. De verwachtingen van een volledige natie rusten op de schouders van Martinez en zijn kornuiten. Het is geen eenvoudige taak om daarmee om te gaan. Net als het geen gemakkelijke taak is om een groep van 23 jonge miljonairs met veel talent en grote ego’s op één lijn te krijgen. Daarvoor is uitstekend management en subliem leiderschap nodig, maar we hebben het gevoel dat Martinez wat dat betreft echt wel de juiste man op de juiste plaats is. We sommen hieronder vijf technieken op die hij heel goed onder de knie lijkt te hebben.

© Skysports

1. Vertrouwen bouw je door je kwetsbaar op te stellen.

Eén van de essentiële elementen voor een goed functionerend team is het onderlinge vertrouwen in de groep. Teams presteren goed wanneer iedereen in het team het gevoel heeft dat hij kan zeggen wat hij denkt, zonder daarop te worden afgerekend. Dat vertrouwen komt niet vanzelf in een groep, het moet worden gekweekt en één van de recepten daartoe is een leider die het goede voorbeeld geeft. Managers die spreken over hun fouten en laten zien dat ze niet onfeilbaar zijn, slagen er beter in vertrouwen op te bouwen binnen hun team om zo het team beter te laten functioneren. Martinez heeft deze techniek als geen ander onder de knie. Hij durft zichzelf in vraag te stellen en heeft al meer dan eens toegegeven dat hij fouten heeft gemaakt. Zo zal hij steevast kritiek na een mindere wedstrijd ter harte nemen en altijd de schuld op zichzelf nemen. We mochten Martinez nog niet betrappen op een beschuldigend vingertje aan het adres van één van zijn spelers. Als het fout loopt, neemt hij altijd de schuld op zich. Ook heel belangrijk: wanneer hij spreekt over de fouten die hij heeft gemaakt, heeft hij het ook altijd over de dingen die hij uit zijn fouten heeft geleerd.

© Sport360

2. SWOT Maak van je threats opportunities door je strenghts te gebruiken.

Hoewel we bij DULL geen fan zijn van SWOT-analyses (volgens ons staat SWOT voor Strategic Waste Of Time), moeten we toegeven dat er af en toe nuttige inzichten uit kunnen voortvloeien. Zo kunnen we ons voorstellen dat een SWOT van de bondscoach van de nationale voetbalploeg een tijd geleden blootlegde dat de kritische geest van sterspeler Kevin De Bruyne een threat was - De Bruyne had zich na een slechte oefeninterland laatdunkend uitgelaten over de tactische keuzes van Martinez. Bij zijn strengths zullen ongetwijfeld zijn communicatieskills staan. Dus, wat heeft Martinez gedaan? Hij heeft zijn communicatieskills aangewend om met De Bruyne te spreken, hem belangrijk te maken, hem te betrekken door zijn mening te vragen. Zo worden Martinez en De Bruyne op het WK in Rusland regelmatig gezien in druk overleg. Doordat De Bruyne nu mee mag spreken over de tactiek, komt Martinez met een tactisch plan dat ook wordt gedragen door zijn belangrijkste speler. Op die manier heeft de Spanjaard van zijn threat (kritische De Bruyne) met zijn strength (communciatieskills) een opportunity gemaakt (breed gedragen tactiek).

© Goal.com

3. Standvastigheid en eenduidigheid - ook bij moeilijke beslissingen.

De olifant in de kamer dan, de niet-selectie van Radja Nainggolan, de sterspeler van AS Roma (sinds deze week Inter Milan) en absolute publiekslieveling. Martinez besliste om de speler niet op te nemen in zijn selectie voor het WK in Rusland en manoeuvreerde zich daarmee in een ongeziene storm van kritiek. Goeie managers onderscheiden zich van gemiddelde managers doordat ze goeie keuzes kunnen maken. Maar misschien nog belangrijker dan het maken van deze keuzes is de standvastigheid. De bondschoach had na de gigantische mediastorm alsnog Nainggolan kunnen oproepen, maar hij deed dat niet. Wanneer goeie managers beslissingen hebben genomen waar ze écht in geloven, dan komen ze hier niet meer op terug. Bovendien slagen ze erin hun team achter de beslissing te scharen. Geen enkele speler heeft op eender welk moment ook maar een greintje kritiek geuit op de beslissing van Martinez. Het is een veel voorkomende misvatting dat goeie teams erin slagen in hun beslissingsproces concensus centraal te plaatsen. Dat klopt niet. Bij goed functionerende teams worden alle meningen gehoord, heeft iedereen het gevoel dat hij heeft kunnen zeggen wat hij voelt of denkt, en worden vervolgens rationele beslissingen genomen waar iedereen zich achter schaart, ook degenen die het niét met deze beslissing eens waren. Dat is ongetwijfeld ook exact wat hier is gebeurd. Er zullen zonder twijfel mensen zijn geweest die ervoor pleitten Radja op te nemen in de selectie. Deze mensen zijn gehoord, de argumenten zijn in overweging genomen, maar er werd beslist de speler niet mee te nemen en iedereen heeft zich achter deze beslissing geschaard. Geen greintje kritiek te horen bij spelers of staff. Sterk.

© DNA India

4. Communicatie is alles

Martinez staat bekend als een charismatisch, charmant figuur, die een meester is in communiceren. Zijn persconferenties, maar ook zijn interviews, zijn een verademing in de voetbalwereld, die bol staat van de ego’s, de schandalen en de verzuurde relaties met de pers.

Door op een open, frisse en vriendelijke manier te communiceren slaagt Martinez erin zowel zijn team als de mensen rond het team (pers, supporters, watchers, ...) achter zich te scharen. Op die manier zorgt hij ervoor dat zijn team minder snel kritiek krijgt en bovendien kan hij als geen ander de kritiek pareren.

We kunnen alleen maar vermoeden dat de communicatiestijl die Martinez hanteert naar de buitenwereld toe niet zo veel verschilt van die naar zijn groep. Voor een coach is het belangrijk door de groep aanvaard te worden als leider. Sommige coaches krijgen deze aanvaarding doordat ze een indrukwekkend “track record” kunnen voorleggen. Elke voetballer kijkt op naar coaches als Pep Guardiola of José Mourinho, omwille van de vele prijzen die ze al wonnen. Andere coaches zijn eerder natuurlijke leiders, ze worden door een groep aanvaard als leider door hun unieke mentaliteit. Vaak zijn dit de trainers die in hun spelerscarrière als werkpaarden werden bestempeld. Denk maar aan Ivan Leko bij Club Brugge of Stijn Vreven. Martinez heeft nog geen indrukwekkend track record en is ook geen natuurlijke leider. Hij moet het hebben van zijn charisma dat hij opbouwt door zijn communicatieskills. Dat soort leiderschap is niet eenvoudig, want fragiel. Maar goeie resultaten neerzetten helpt om steviger in het zadel te komen en daar is Martinez goed mee bezig. Hopelijk kan de ex-coach van onder meer Everton op dit WK een spectaculair resultaat neerzetten, zodat zijn leiderschap alleen maar sterker wordt.

© Sports Illustrated

5. Bouw ‘divine discontent’

Heel opvallend na de wedstrijd België - Tunesië, waar de Belgen swingend voetbal op de mat brachten en vijf keer scoorden, was de eensluidende toon in de interviews met spelers en coach na de match. Geen euforie, geen lof voor eigen kunnen, wel “het zou toch beter moeten kunnen”. Dat is wat we noemen “divine discontent” en het is één van de allerbelangrijkste eigenschappen van een goed presterend team. Het team bestaat uit mensen die nooit helemaal tevreden zijn. Het moet altijd nog net iets beter. Martinez heeft deze attitude bij de duivels er echt in geslepen, en dat is afgelopen week voor het eerst duidelijk komen bovendrijven.

© Yardbarker

Resultaten volgen?

Dit zijn slechts vijf elementen die we kunnen onderscheiden in het werk van de Belgische bondscoach, maar er zullen ongetwijfeld nog heel wat meer management-technieken zijn die Martinez heel goed heeft toegepast.

Laten we samen hopen dat het goed leiderschap en management dat de sympathieke Spanjaard tentoon spreidt de nationale ploeg mag helpen zeer ver te komen in het toernooi!

Alle nieuwsberichten